السيد جعفر مرتضى العاملي (مترجم: اسلامى)
255
حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى)
استاد سايس در مقام ردّ حديث عايشه درباره تعداد شير دادن مىگويد : « اين حديثى است كه نمىتوان به آن استناد جست ؛ زيرا همه بر اين مطلب اتفاق نظر دارند كه امكان نسخ قرآن پس از وفات پيامبر اكرم - ص - وجود ندارد نه كلا و نه جزا و اين حديث خطاى آشكارى است در برابر اتفاق جميع . . . » « 1 » . شاگرد سايس ؛ استاد عريض ، تعليقى بر سخن استاد دارد بدين مضمون . « . . . اين نظر ، همان نظر صحيح و معتقد ماست كه خدا را بر آن مىپرستيم . و تنها با اين اعتقاد است كه در را بر طاعنين در كتاب خداوند متعال مىبنديم و به ملاحده و كفار اجازهء دخل و تصرف را نمىدهيم . . . » « 2 » . نسخ كتاب به وسيله سنت علاوه بر آن كه روايات به اصطلاح مدعى نسخ آحاد هستند و علما اتفاق نظر دارند بر آن كه نمىتوان كتاب را با خبر واحد نسخ كرد « 3 » و قطان اين عقيده ، را به جمهور نسبت داده است « 4 » و رحمة اللّه هندى - آن طورى كه علامهء حلى در كتاب مبادى الاصول الى علم الاصول نقل كرده - اين عقيده را چنين تعليل مىكند اگر خبر واحد ، مطلبى را اثبات كند ، و ادله قاطع مؤيد اين مطلب نباشند بايستى اين مطلب را رد كرد « 5 » شافعى و اكثر اهل ظاهر قاطعانه گفتهاند : « كتاب » حتى با سنت متواتر هم نسخ نمىگردد . احمد بن حنبل در يكى از دو روايتى كه از او منقول است به عدم نسخ قرآن با سنت متواتر تصريح كرده است . و كسى كه آن را ممكن دانسته است گفته است چنين نسخى صورت نگرفته است هر چند محال نيست « 6 » با اين وجود حتى اگر اخبار نسخ متواتر هم باشند نمىتوانند ناسخ
--> ( 1 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 282 به نقل از : فتح المنان على حسن عريض ، ص 216 - 217 . ( 2 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 282 به نقل از : فتح المنان ، ص 219 . ( 3 ) الموافقات ، ج 3 ، ص 106 . ( 4 ) مباحث فى علوم القرآن ، ص 237 . ( 5 ) اظهار الحق ، ج 2 ، ص 90 . ( 6 ) الاحكام فى اصول الاحكام / آمدى ، ج 3 ، ص 139 . البيان خوئى ، ص 224 ، مباحث فى علوم القرآن ، ص 237 . و اصول سرخسى ، ج 2 ، ص 67 به نقل از : شافعى در : الرسالة .